Mekâna özel seramik heykeller ve objeler
Tanıdıklık ve yenilik arasındaki ilişki, dört koleksiyonun tasarım yaklaşımı ve aynı dili taşıyan farklı seramik parçalarla mekâna özel bir aile oluşturmak.
Tasarım notları, Oğuz, deramic
Bir otelin lobisi, bir mağazanın karşılama alanı veya bir mimari proje için seramik heykel ya da tasarım objesi ararken, parçanın mekânda nasıl bir karakter taşımasını istediğimiz de bir tasarım sorusudur. Daha tanıdık ve organik bir ifade mi, dijital tasarımın belirgin olduğu, alışılmadık bir yüzey mi?
deramic'te Puncta, Scarpa ve Coirra koleksiyonlarını bu sorunun farklı karşılıklarını araştırmak için geliştirdik. Daha sonra tasarladığımız Kavrea'da ise dijital yüzeylerin ve daha büyük ölçekteki heykelsi formların etkisini araştırdık. Bu koleksiyonlar, mekâna özel yeni parçalar geliştirebildiğimiz bir form ve doku birikimi oluşturuyor.
Tanıdık olanla yeni olan arasında
İlk üç koleksiyonun çıkış noktası, estetik alanındaki okumalarımızdı. Bizi özellikle, bir tasarımın yeni görünmesiyle tanıdık hissettirmesi arasındaki ilişki ilgilendiriyordu. Bir kişiye alışılmadık gelen bir form, bir başkasına tanıdık gelebilir. Kişinin geçmişi, kültürü ve daha önce karşılaştığı nesneler, tasarımı nasıl yorumladığının bir parçasıdır.
Puncta, Scarpa ve Coirra'yı bu ilişkiye üç farklı yaklaşım olarak tasarladık. Puncta'da yenilik hissini öne çıkarmayı, Scarpa'da tanıdık bir kütle anlayışıyla karmaşık geometrileri buluşturmayı, Coirra'da ise geleneksel seramiği çağrıştıran bir yüzey dili kurmayı hedefledik. Bu sıralama, koleksiyonları tasarlarken kurduğumuz bir yönelimdi; herkesin aynı şekilde algılayacağı bir sınıflandırma değildi.
Puncta, aynı form üzerinde farklı dokular
Puncta, ilk üç koleksiyon içinde en alışılmadık yüzeyleri araştırdığımız seri oldu. Grasshopper gibi parametrik tasarım araçlarıyla aynı form üzerinde farklı dokular geliştirdik. Üç boyutlu kil baskısının olanaklarını kullanarak, yazıcının hareketleriyle oluşan karmaşık yüzeyleri tasarımın odağına aldık.
Beş parçalık seride temel form korunurken noktasal dokular değişiyor. Böylece formu bütünüyle değiştirmeden, yüzeyin ritmi üzerinden farklı karakterler elde edebiliyoruz. Puncta, bir mekân için tasarım geliştirirken dokunun ne kadar belirgin veya yoğun olabileceğini düşünmemize de yardımcı olan bir çalışma.
Scarpa, kütle ve boşlukla kurulan bir dil
Scarpa'da yazıcının tek tek katmanlarını geri planda tutup kütleyi öne çıkardık. Amacımız, daha tanıdık hissedebilecek bir form anlayışını karmaşık geometrilerle bir araya getirmekti.
Carlo Scarpa'dan esinlenen seride kütle kadar boşluklara da önem verdik. İçbükey ve dışbükey yüzeyler, ışığın farklı yönlerden karşılanmasını ve gölgelerin oluşmasını tasarımın parçası hâline getiriyor. Burada yüzeyin karakterini, çizgilerin üst üste gelişinden çok geometrinin derinliğiyle kuruyoruz.
Coirra, fitil tekniğini hatırlatan katmanlar
Coirra'da daha tanıdık bir seramik hissi aradık. Çıkış noktalarımızdan biri, kil fitillerinin üst üste yerleştirilmesiyle formun oluşturulduğu geleneksel fitil tekniğiydi. Sucuk tekniği olarak da anılan bu yöntemin katmanlı yapısı, Coirra'nın dokusuna referans oldu.
Coirra'yı üç boyutlu kil baskısıyla üretiyoruz. Düzenli biçimde üst üste gelen baskı yollarına tasarladığımız sapmalar ekleyerek, el yapımını çağrıştıran bir yüzey geliştirdik. Bu sapmalar, yazıcının izlediği yola verdiğimiz bilinçli tasarım kararları.
Keskin sınırlar yerine organik geçişlere, katman katman örülmüş gibi görünen yüzeylere yöneldik. Böylece dijital bir üretim yöntemiyle, geleneksel seramiğe ilişkin görsel hafızayı çağrıştırmayı amaçladık.
Koleksiyonları görenlerden ne duyduk?
Üç seriyi tasarlarken insanların bu farkları nasıl karşılayacağını da merak ediyorduk. Aldığımız tepkiler, bazı yönlerden beklentilerimize yakındı: Puncta'nın alışılmadık oluşu öne çıkarken Coirra daha tanıdık hissettiren bir seri olarak karşılık buldu.
Bunları koleksiyonları geliştirirken biriktirdiğimiz gözlemler ve geri bildirimler olarak değerlendiriyoruz. Herkes için geçerli bir beğeni sıralaması çıkarmak yerine, farklı tasarım dillerinin farklı kişilerde nasıl karşılık bulduğunu anlamaya çalışıyoruz.
Kavrea, dijital yüzeyin heykelsi ifadesi
Kavrea'da seramiğin dijital tasarımla kurduğu ilişkiyi daha görünür kılmak istedik. Grasshopper üzerinden geliştirdiğimiz yüzey işlemleriyle forma dalgalar ve kıvrımlar verdik. Kavrea I ve II, bu yüzey ilişkilerinin parametrik olarak değiştirilmesiyle ortaya çıktı.
Dijital tasarım yaklaşımını taban geometrilerinde de sürdürdük. Burada Differential Growth, yani diferansiyel büyüme olarak anılan üretken bir algoritmadan yararlandık. Yüzey ve tabanın oluşumunu birlikte ele alarak, dijital seramiğin daha büyük ölçekteki ifadesini araştırdık.
Aynı tasarım dilinden mekâna özel bir koleksiyon
Parametrik tasarımın bizim için önemli olan yanı, aynı dili taşıyan farklı parçalar geliştirebilmek. Yüzeydeki kıvrımları büyütüp küçültebilir, dokunun yoğunluğunu artırıp azaltabilir, farklı formları farklı yüzeylerle birleştirebiliriz. Bu değişkenler, mekâna göre yeni bir tasarım ailesi oluşturmak için geniş bir alan açıyor.
Bir otel, restoran veya mağaza için tek bir heykelsi obje üzerinde çalışabileceğimiz gibi, ortak bir karakter taşıyan farklı parçalar da geliştirebiliriz. Mevcut koleksiyonlar, mekânın ihtiyacını konuşurken üzerinde düşünebileceğimiz somut başlangıçlar sunuyor.
Tek parça üretimde yaklaşık 60 cm yüksekliğe kadar seramik gövdeler üretebiliyoruz. Daha büyük heykelsi formlarda, geliştirdiğimiz modüler sistemle 1,5, 2 veya 3 metre gibi yüksekliklerde projeye özel tasarım ve üretim yapabiliyoruz. Hedef ölçüyü, formu ve parçaların birleşimini birlikte değerlendiriyoruz.
Mekânınızda nasıl bir etki arıyorsunuz?
Bir koleksiyonun dokusundan, belirli bir formdan veya mekânda yaratmak istediğiniz histen başlayabiliriz. Mekânın fotoğrafları ya da planı, yaklaşık ölçüler ve parçanın nerede kullanılacağı ilk görüşmeyi somutlaştırır. Ankara'daki stüdyomuzda tasarım ve seramik üretimini birlikte yürütüyoruz. Proje sahibi veya mimar olarak ihtiyacınızı bizimle paylaşabilirsiniz.
Mekâna özel tasarıma nasıl başladığımızı okuyun
Estetik araştırmalarındaki karşılığı
Hekkert, Snelders ve van Wieringen'in ürün tasarımı üzerine çalışması, yenilik ve tipikliğin estetik beğeniye birlikte katkı sağlayabildiğini gösteriyor. Buradaki tipiklik, bir ürünün ait olduğu kategoriyi ne ölçüde temsil ettiğini anlatır; gündelik tanıdıklık kavramıyla birebir örtüşmez. Bu araştırma, farklı tasarım dillerini birlikte düşünmek için bir dayanak sunar, herkes için geçerli tek bir oran tarif etmez. Hekkert ve arkadaşları, 2003
Darda ve Cross'un resim ve dans üzerine çalışması ise kültür ve uzmanlıkla ilişkili beğeni örüntülerinin sanat türüne göre farklılaşabildiğini gösteriyor. Bu kaynakları tasarım sorumuzun kavramsal arka planı olarak ele alıyoruz. Koleksiyonlarımıza ilişkin aktardığımız geri bildirimler, kendi stüdyo gözlemlerimizdir. Darda ve Cross, 2022